Mae arfordir Sir Benfro yn un o asedau naturiol mwyaf Cymru, gan gefnogi bywyd gwyllt o bwys rhyngwladol, cymunedau arfordirol bywiog a chyfoeth o gyfleoedd ar gyfer hamdden a llesiant. Cyflwynodd Fforwm Arfordirol Sir Benfro a Phartneriaeth Natur Leol Sir Benfro brosiect Moroedd Byw, Cymunedau Ffyniannus yn gynnar yn 2026, gan ddod ag ymgysylltu â'r gymuned, gweithgareddau llesiant awyr agored ac addysg forol ynghyd yn ogystal â chystadleuaeth ffotograffiaeth.
Dechreuodd y cynllun gyda datblygiad dwy raglen Iechyd Awyr Agored, a gyflwynwyd mewn partneriaeth â'r Grŵp Siarter Awyr Agored. Cynlluniwyd y rhaglenni i wella llesiant trwy gysylltiadau ystyrlon â natur wrth gyflwyno cyfranogwyr i dreftadaeth naturiol a chyfoethog amgylcheddau arfordirol Sir Benfro. Roedd y paratoadau yn cynnwys dewis lleoliadau addas, cydlynu partneriaid cyflawni a sefydlu prosesau cofrestru a monitro. Ar yr un pryd, roedd gwaith ar y gweill i ddatblygu'r digwyddiad Arfordir Byw, sicrhau siaradwyr, paratoi deunyddiau hyrwyddo a lansio'r gystadleuaeth ffotograffiaeth.
Lansiwyd y rhaglenni Iechyd Awyr Agored ym mis Chwefror 2026. Denodd Winter Wellbeing, a gyflwynwyd gan Buzzard Chris Bushcraft yng Nghoedwig Kingsmill, a Winter Nature Connection, a gyflwynwyd gan Blue Freedom yn Neuadd Bentref Nolton a Nolton Haven, 10 cyfranogwr yr un.
Roedd cyfranogwyr yn elwa ar gyfleoedd i dreulio amser yn yr awyr agored, dysgu sgiliau newydd ac ailgysylltu â natur. Dangosodd adborth effaith gadarnhaol y rhaglenni, gyda chyfranogwyr yn sôn am lesiant yn gwella, mwy o hyder a mwy o gymhelliant. Disgrifiodd sawl cyfranogwr sut y mae'r profiad wedi eu hysbrydoli i barhau â gweithgareddau fel glanhau traethau a threulio mwy o amser yn yr awyr agored, gan helpu i greu cysylltiadau parhaol ag amgylchedd morol ac arfordirol Sir Benfro.
Carreg filltir allweddol y prosiect oedd digwyddiad Arfordir Byw, a gynhaliwyd yn Theatr y Torch ar 1 Mawrth 2026. Roedd tua 200 o bobl yn bresennol a daeth y digwyddiad â thrigolion lleol, grwpiau cymunedol a selogion morol ynghyd i archwilio'r berthynas rhwng moroedd iach a chymunedau arfordirol ffyniannus. Rhannodd tri siaradwr fewnwelediadau i ystod o bynciau, gan gynnwys bywyd gwyllt morol, ecosystemau unigryw Ynysoedd Skomer a Grassholm, arferion pysgota cynaliadwy, sbwriel morol ac ailgylchu offer pysgota. Roedd adrodd straeon diwylliannol hefyd yn helpu cynulleidfaoedd i gysylltu â threftadaeth a hunaniaeth arfordirol gyfoethog Sir Benfro.
Roedd y gystadleuaeth ffotograffiaeth yn uchafbwynt arbennig, gan ddenu 164 o geisiadau ar draws categorïau oedolion a phlant yn canolbwyntio ar fywyd gwyllt a bywyd arfordirol. Anogodd y gystadleuaeth gyfranogwyr i arsylwi a dathlu'r amgylcheddau arfordirol o'u cwmpas, gan gofnodi popeth o gyfarfyddiadau â bywyd gwyllt a gweithgareddau pysgota i fywyd cymunedol ar hyd yr arfordir. Arddangoswyd delweddau yn ystod y digwyddiad, gan greu cyfleoedd ar gyfer sgyrsiau am fioamrywiaeth, cadwraeth a phwysigrwydd rheoli arfordirol cynaliadwy.
Trwy sgyrsiau, adrodd straeon, ymgysylltu creadigol a gweithgareddau awyr agored, helpodd y prosiect i gynyddu ymwybyddiaeth o arferion pysgota cynaliadwy, ecosystemau morol, ymddygiad cyfrifol mewn cynefinoedd arfordirol a'r cysylltiadau hanfodol rhwng moroedd iach a chymunedau gwydn. Daeth tua 200 o bobl i’r digwyddiad Arfordir Byw, tra bu llawer mwy yn cymryd rhan drwy'r rhaglenni llesiant a'r gystadleuaeth ffotograffiaeth.
Dangosodd y prosiect Moroedd Byw, Cymunedau Ffyniannus sut y gall llesiant, creadigrwydd ac ymgysylltu â'r gymuned ysbrydoli pobl i ddatblygu cysylltiad dyfnach â'r amgylchedd morol. Trwy annog trigolion i brofi, dathlu a gofalu am arfordir Sir Benfro, mae'r prosiect wedi helpu i adeiladu ymwybyddiaeth amgylcheddol a gwytnwch cymunedol.
