Mae prosiect addysgol dwyieithog newydd yn helpu plant ledled Cymru i ddarganfod y gyrfaoedd cyffrous sy'n gysylltiedig â'r arfordir - o bysgota cynaliadwy ac ecoleg forol i fwyd, treftadaeth ac amddiffyn rhag llifogydd. Mae Romodels, elusen addysg sy'n gweithio gydag ysgolion ledled Cymru, eisoes wedi ysbrydoli mwy na 10,000 o ddysgwyr rhwng 4 a 14 oed i gredu: "gallwn i wneud hynna!" Trwy ei Borth Dysgu Romodels, mae plant yn cael eu cyflwyno i bobl go iawn mewn swyddi go iawn, sy’n eu helpu i weld posibiliadau gyrfaol yn y dyfodol a allai fod ar drothwy eu drws.
Diolch i gymorth gan y Gronfa Capasiti Arfordirol a phartneriaeth â Phartneriaeth Natur Leol Abertawe, mae'r prosiect yn dod â gyrfaoedd arfordirol yn fyw i ysgolion yn Abertawe. Hyd yn hyn, mae dysgwyr wedi edrych ar waith ecolegydd morol, tîm amddiffyn rhag llifogydd a rhaglen O’r Môr i’r Plât Romodels, sy'n dathlu pysgota cynaliadwy ac yn helpu plant i ddeall o ble mae bwyd yn dod. Mae'r prosiect yn gweithio gyda dau glwstwr ysgol yn Abertawe ar hyn o bryd: Bishop Gore a Phenyrheol, sy'n cynnwys 15 o ysgolion.
Mae'r adnodd O’r Môr i’r Plât yn canolbwyntio ar y bobl a'r rolau sy'n cefnogi pysgota cynaliadwy oddi ar arfordir Cymru. Mae'r dysgwyr yn cwrdd â chriw cwch pysgota sy'n gweithio allan o Aberdaugleddau a Dinbych-y-pysgod, dosbarthwr pysgod sy'n cysylltu'r ddalfa â busnesau a chymunedau, a chogydd sy'n dod â physgod cynaliadwy i'r plât. Mae'r adnodd hwn hefyd yn cynnwys elfen dreftadaeth, sy'n cysylltu hanes y diwydiant pysgota â'i werth presennol.
Wedi'u cynllunio ar gyfer dysgwyr ar draws Camau Dilyniant 1 i 4, mae'r adnoddau yn cynnwys fideos, cenadaethau a disgrifiadau swydd. Mae plant yn edrych ar bysgota cynaliadwy modern, mapio porthladdoedd pysgota a swyddi yng Nghymru, dadansoddi data dalfeydd er mwyn deall gorbysgota, a hyd yn oed yn dylunio a phrofi siapiau corff cychod. Ochr yn ochr â hyn, maen nhw’n dysgu am lwybrau pysgota, gan gynnwys cymwysterau, gwasanaeth môr, diogelwch, cyfathrebu, cyfrifoldeb amgylcheddol a morwriaeth ymarferol.
Mae'r effaith eisoes wedi'i theimlo mewn ysgolion. Gwnaeth Natalie, Arweinydd Profiadau Gyrfa a Gwaith ar gyfer clwstwr Penyrheol, ddisgrifio’r prosiect fel cyfle gwych i ddysgwyr ddeall pwysigrwydd pysgota cynaliadwy a diwydiannau bwyd, sy’n cryfhau sgiliau fel meddwl yn feirniadol, gwaith tîm, cyfathrebu a datrys problemau. Dywedodd aelodau'r criw pysgota, Nolan, Emma a Christie, eu bod am i bobl ifanc weld pysgota fel gyrfa werth chweil y dyfodol, a gwneud Cymdeithas Pysgotwyr Cymru dynnu sylw at werth ysbrydoli plant cyn iddynt gyrraedd oedran hyfforddi a recriwtio.
Fis Hydref hwn, bydd y prosiect yn cael ei ddathlu yn "Voices for Our Coast" (‘Lleisiau i’n Harfordir’) yn Theatr Penyrheol. Bydd ysgolion sy'n cymryd rhan yn cyflwyno gwaith O’r Môr i’r Plât disgyblion i gymheiriaid, teuluoedd a'r gymuned ehangach, gan ddangos y creadigrwydd, y dysgu a'r uchelgais arfordirol a wnaed yn bosibl trwy'r Gronfa Capasiti Arfordirol.
